วันวิสาขบูชา

วันวิสาขบูชาเป็นวันสำคัญยิ่งทางพระพุทธศาสนาและเป็นวันหยุดราชการประจำปีของประเทศไทย ซึ่งตรงกับวันเพ็ญขึ้น 15 ค่ำ เดือน 6 ตามปฏิทินจันทรคติไทย วันนี้จัดขึ้นเพื่อรำลึกถึงเหตุการณ์สำคัญ 3 ประการในพุทธประวัติ ได้แก่ การประสูติ ตรัสรู้ และปรินิพพานของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า

เหตุการณ์สำคัญทั้งสามประการเกี่ยวกับพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเกิดขึ้นตรงกันในวันเพ็ญเดือนวิสาขะแม้จะต่างปีกัน ได้แก่ การประสูติ ณ สวนลุมพินีวัน การตรัสรู้ใต้ต้นพระศรีมหาโพธิ์เมื่อพระชนมายุ 35 พรรษา และการเสด็จดับขันธปรินิพพาน ณ เมืองกุสินาราเมื่อพระชนมายุ 80 พรรษา ความประจวบเหมาะของเหตุการณ์ทั้งสามทำให้วันนี้นับเป็นจุดเริ่มต้นของการค้นพบธรรมะและการเผยแผ่หลักคำสอนเพื่อการหลุดพ้นจากความทุกข์

ในประเทศไทย มีหลักฐานปรากฏว่าการประกอบพิธีวิสาขบูชาเริ่มขึ้นตั้งแต่สมัยสุโขทัย โดยได้รับอิทธิพลมาจากลังกา ต่อมาในสมัยรัตนโกสินทร์ พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย (รัชกาลที่ 2) ได้ทรงฟื้นฟูและกำหนดให้พิธีวิสาขบูชาเป็นพระราชพิธีสำคัญประจำชาติ ส่งเสริมให้ราษฎรร่วมกันทำบุญ รักษาศีล และจุดประทีปโคมไฟบูชาพระรัตนตรัยสืบต่อมาจนถึงปัจจุบัน

ในวันวิสาขบูชา พุทธศาสนิกชนชาวไทยจะเริ่มทำกิจกรรมทางศาสนาตั้งแต่เช้าตรู่ด้วยการตักบาตรพระสงฆ์ ถวายภัตตาหาร และเข้าวัดฟังพระธรรมเทศนาเพื่อเจริญสติปัญญา หลายคนถือโอกาสนี้ถือศีล 5 หรือศีล 8 และงดเว้นการฆ่าสัตว์ตัดชีวิต ส่วนในยามค่ำคืนจะมีพิธีเวียนเทียน โดยประชาชนจะถือดอกไม้ ธูป และเทียน เดินเวียนขวารอบพระอุโบสถหรือพระเจดีย์ 3 รอบ เพื่อระลึกถึงพระพุทธ พระธรรม และพระสงฆ์ นอกจากนี้ในบางท้องถิ่น เช่น จังหวัดเชียงใหม่ ยังมีประเพณีเดินแสวงบุญขึ้นดอยสุเทพในช่วงกลางคืนก่อนวันวิสาขบูชาอีกด้วย