วันลอยกระทง
อีก 120 วันจะถึง วันลอยกระทง
เกี่ยวกับ วันลอยกระทง
วันลอยกระทงเป็นประเพณีโบราณอันงดงามของไทย ซึ่งตรงกับวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 12 ตามปฏิทินจันทรคติไทย โดยประชาชนจะนำกระทงมาลอยตามแม่น้ำลำคลองในยามค่ำคืนเพื่อขอขมาพระแม่คงคาและสะเดาะเคราะห์
ประวัติความเป็นมา
ประเพณีลอยกระทงมีรากเหง้ามาจากพิธีกรรมทางศาสนาพราหมณ์-ฮินดูดั้งเดิม คือพระราชพิธีจองเปรียงชักโคมที่จัดขึ้นเพื่อบูชาเทพเจ้า ต่อมาเมื่อชาวไทยรับนับถือพระพุทธศาสนา จึงปรับเปลี่ยนวัตถุประสงค์เป็นการบูชารอยพระพุทธบาท ณ ฝั่งแม่น้ำนัมมทานทีในประเทศอินเดีย รวมถึงการแสดงความสำนึกในบุญคุณและขอขมาต่อพระแม่คงคาที่มนุษย์ได้ใช้อุปโภคบริโภคแหล่งน้ำ
แม้ความเชื่อดั้งเดิมมักเล่าขานว่านางนพมาศหรือท้าวศรีจุฬาลักษณ์ สนมเอกในสมัยสุโขทัย เป็นผู้คิดค้นกระทงรูปดอกบัวขึ้นเป็นคนแรก แต่นักประวัติศาสตร์ส่วนใหญ่เสนอหลักฐานว่า วรรณกรรมเรื่องนางนพมาศถูกแต่งขึ้นในสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น และรูปแบบการลอยกระทงใบตองอย่างแพร่หลายที่เห็นในปัจจุบันได้รับการฟื้นฟูและปรับเปลี่ยนมาตามยุคสมัย
ประเพณีและการเฉลิมฉลอง
เมื่อถึงคืนวันเพ็ญเดือนสิบสอง ผู้คนจะนำกระทงที่ประดิดประดอยจากวัสดุธรรมชาติ เช่น ใบตอง หยวกกล้วย หรือขนมปัง พร้อมปักธูป เทียน และดอกไม้ มาจุดประทีปอธิษฐานแล้วปล่อยให้ลอยไปตามสายน้ำ นอกจากการลอยกระทงแล้ว ยังมีการจัดงานวัด การแสดงทางวัฒนธรรม การจุดพลุประทีป และการประกวดนางนพมาศ โดยแต่ละท้องถิ่นจะมีเอกลักษณ์เฉพาะตัว เช่น ประเพณียี่เป็งปล่อยโคมลอยในภาคเหนือ หรือการลอยกระทงสายด้วยกะลามะพร้าวที่จังหวัดตาก
รู้หรือไม่?
- วันลอยกระทงไม่ได้ถูกกำหนดให้เป็นวันหยุดราชการของประเทศไทย ทำให้สถานบริการและหน่วยงานต่างๆ ยังคงเปิดทำการตามปกติ
- วรรณกรรมเรื่องนางนพมาศ ซึ่งระบุถึงกำเนิดกระทงดอกบัวในสมัยสุโขทัย ถูกวิเคราะห์โดยสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ว่าน่าจะแต่งขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 2 หรือรัชกาลที่ 3 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์
- จังหวัดตากมีประเพณีเอกลักษณ์เรียกว่า 'ลอยกระทงสาย ไหลประทีป 1,000 ดวง' โดยนำกะลามะพร้าวมาขัดถูและใส่ขี้ไต้จุดไฟ ลอยเรียงต่อกันเป็นสายยาวสว่างไสวกลางแม่น้ำปิง
- ในอดีตเคยมีการสร้างกระทงขนาดใหญ่ประกวดกันจนสิ้นเปลืองแรงงานและทรัพย์สิน พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 4) จึงทรงโปรดเกล้าฯ ให้เปลี่ยนมาทำเรือลอยประทีปถวายแทน
วันของ วันลอยกระทง ในแต่ละปี
วันที่ระบุว่าเป็นการประมาณการ คำนวณขึ้นล่วงหน้าและจะได้รับการอัปเดตเมื่อมีการประกาศอย่างเป็นทางการ
คำถามที่พบบ่อย
วันลอยกระทงตรงกับวันไหนของทุกปี?
วันลอยกระทงกำหนดตามปฏิทินจันทรคติไทย ตรงกับวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 12 ซึ่งมักจะตกอยู่ในช่วงเดือนพฤศจิกายนตามปฏิทินสุริยคติ
ทำไมถึงต้องลอยกระทง?
วัตถุประสงค์หลักคือการขอขมาต่อพระแม่คงคาที่มนุษย์ได้ใช้น้ำและทิ้งสิ่งปฏิกูลลงในแหล่งน้ำ รวมถึงการบูชารอยพระพุทธบาท และการลอยความทุกข์โศกออกไปจากชีวิต
วันลอยกระทงเป็นวันหยุดราชการหรือไม่?
วันลอยกระทงไม่ใช่วันหยุดราชการหรือวันหยุดนักขัตฤกษ์ของไทย โรงเรียน ธนาคาร และหน่วยงานราชการเปิดทำการตามปกติ